Bir önceki yazımda “İnternette Kara Propaganda” konusunu işlemiş ve sektörün profesyonellerinin bu konudaki görüşlerine yer vermiştim. İnternet üzerinden yapılan bu ve benzeri propagandalar işin bir yönü. Diğer yönü eleştiri sınırları içinde olan, ya da haber niteliğinde olsa bile daha sonradan sizi rahatsız eden içeriklerin internette olması. İster kara propaganda olsun ister olmasın bu tür içerikleri arama motorları tarafından indekslendiğini ve ön beleklerinde depolandığını biliyoruz. Bu da arama sonuç sayfalarında arzu etmediğiniz sonuçların karşınıza çıkmasına neden olabiliyor.

Rahatsızlığı duyan kişiler ya da kurumlar olabiliyor ve bu konuda destek almak istiyorlar.
Bir gün bir dostumu arayan bir kişi, Google’da ismini arattığında çıkan sayfaların eski sevgilileri ile geçirdiği günlerin magazin basınına yansımaları ile dolu olduğunu,evlenme arefesinde olduğu şu günlerde bu sonuçların yok edilmesi ile ilgili ne gerekiyorsa yapmaya hazır olduğunu söylemişti. Aynı şekilde ben de benzer bir çok taleple geçmişte karşılaştım. Peki gerçekten Google’dan arzu edilen içeriği silmek mümkün mü? Bu konuda hizmet veren şirket ya da şahıslara güvenebilir miyiz?

Arama Motorlarının İndeksleme Sistemi

Bu soruyu cevaplamadan önce arama motorlarının siteleri indeksleme mantığına kısaca değinmek gerekiyor.

Arama motorlarını web sitelerinin içeriğini kontrol eden ve bu içeriği okuyan yazılımları vardır ki bunlara spider (örümcek) denir. Spiderlar sürekli webi linkleri takip ederek dolaşır. Bir web sitesine ulaşım için özellikle o web sitesinin bir yere kayıt edilmesine gerek yoktur. Her hangibir indekslenmiş siteden linklenmiş olması spiderların onu bulması için yeterlidir.

Arama motorları hiç bir içeriği üretmez ve depolamaz ancak var olan bir içeriği bir köprü kurar. Ancak bir çok arama motoru içeriğin arama sorgularında daha hızlı gelebilmesi için içeriğin bir kısmını (metin) kendi serverlarında geçici olarak (ön bellek) depolar.

Arama Motorlarından İçerik Silmek

Madem arama motorları içeriği depolamıyor peki arama motorlarından içerik silmek kelimesinin bir anlamı kalmıyor. Çünkü arama motorları, ön bellek sonuçları hariç (az önce geçici olarak depolandığından bahsetmiştim) içeriği barındırmaz. Öyleyse içerik silmekten kasıt, aslında yayıncı sitelerden yani içeriğin gerçek kaynağından içerik silmektir. Bunun dışındaki tüm ifadeler gerçeği yansıtmayacaktır. Google yardım dökümanlarında yer alan “Bir sayfayı veya siteyi Google’ın arama sonuçlarından kaldırma” başlıklı yazıda bir içeriğin Google içeriklerinden nasıl kaldırılacağı anlatıyor. Ve dökümanın hemen başında şu ifadeler yer alıyor : “Web’in Google tarafından çalıştırıldığını ve Web’de bulunan tüm sitelerin yine Google’ın denetiminde olduğunu düşünen birçok insana rastlıyoruz, ancak bu doğru değildir. Google’ın arama sonuçlarında görünen siteler, söz konusu sitelerin web yöneticilerinin denetimindedir.”

Bunun için bir kaç kolay yol var. Ancak bu yollar için web sitesinin sahibi olmanız ya da FTP erişimine sahip olmanız gerekiyor. Eğer bu hakkınız varsa,

1. Google Web Master Tools aracını kullanarak
2. Robot.txt dosyasını kullanarak
3. İçeriğin kendisini web sitenizden silerek (diğerlerine göre biraz daha zaman alacaktır.)

yapabilirsiniz. Peki ya web sitesinin sahibi değilseniz ne olacak? Üstelik içeriğin sahibi içeriğin silinmesine izin vermiyorsa ne olacak?

Bu durumda işiniz zor, profesyonel bir desteğe ihtiyacınız var demektir. Bu boşluk, bazı şirketlerin bu hizmeti çeşitli yollarla vermesine yol açtı. Peki madem bir içeriğin silinebilmesi ancak o sitenin sahibinin yetki alanında ise, bu şirketler ne tip hizmetler sunarak bu işi yapabilir?

1. Site Sahibi ile İrtibata Geçmek :
En önce yapılması gereken aslında bu yöntem. Bir çok site sahibi bu yolla içeriği kadırabiliyor. Ancak önemli olan hangi iletişim üslubunu kullanmanız gerektiğini bilmek. Ayrıca bazı global sitelerin mahsurlu içerik politikalarını bilmek ve aykırı içerik sınıfında değerlendirilebilecek içeriklerin şikayet yoluyla kaldırılmasını sağlamak mümkün.

2. Hacking ile FTP’ye Erişim :
FTP hacking en yaygın yollardan biri. Bu yapıldığında bir çok web sitesi sahibinin ruhu bile duymadan sadece ilgili içeriğin linki robot.txt dosyasında ilgili satır oluşturularak silinebilir. Böyllikle sitenin diğer kısımları aynen aramalarda çıkarken sadece istenen içerik arama sonuçlarından silinebilir. Ta ki site yöneticisi bu durumu fark edene kadar…

3. Negatif SEO Yöntemleri :
Site dışı SEO yöntemleri ile bir web sitesi için belirli anahtar kelimelerde pozisyon yükseltme çalışmaları yapılabildiğini hepiniz bilirsiniz. Ancak bu yöntem aslında Google etik seo kurallarına aykırıdır. Bu anlaşıldığında müdahalenin boyutuna göre negatif filtrelere takılmak (-15, -30 filtreleri gibi..) ya da tamamen banlanarak arama sonuçlarından sitenin silinmesine kadar varacak cezalandırmalarla karşılaşmak mümkündür. İşt kimi SEO uzmanları bu mantıktan harketle belirli web siteleri için, cezalandırmaya neden olacak SEO çalışmasını bilinçli olarak yaparak, sitenin aslında arama sonuçlarında geriye doğru gitmesini sağlayabiliyorlar. Buna negatif SEO deniyor ki bu da istenmeyen sonuçların ilk sayfalardan uzaklaştırılmasına ya da belirli bir süre ile tamamen silinmesine yol açacak bir yol olarak kullanılıyor.

4. Hukuki Yollar :
Bu yol istenmeyen içeriğin ancak hukuki bir mahsur taşıması durumunda kullanılabiliyor. Kimi zaman ise site sahiplerine gönderilecek bir ihtar, dava süreci başlamadan etkili olabiliyor. Ancak hukuki sürecin işletilmesi gereken durumlarda, hukuki sürecin uzunluğu çözümün uzun yıllar almasına neden olabiliyor. Yine sahibine ulaşılamayan siteler ve kaynağı yurt dışı olan siteler de hukuki sürecin işletilmesini zorlaştıran süreçler olarak karşımıza çıkıyor.

Konuyla ilgili görüşlerini aldığımız Klinik sosyal medya ajansı başkanı Çiğdem Özkan konuyla ilgili şunları kaydetti :

“Bu tür arama sonuçlarından silinme isteği talepleri bize de çok sık geliyor. Öncelikle bu tür bir hizmete şahısların ve kurumların ihtiyacı var. Şirket olarak güçlü yanımız, arama motoru konusunda uzun yıllara dayanan deneyimimizi sosyal medya konusundaki uzmanlığımızla birleştirmiş olmamız. Zaten işte bu yüzden sosyal medya optimizasyonu (SMO) kavramının üstünde de, sıkça duruyoruz.

Benim kurum ve kişilere tavsiyem öncelikle böyle bir şey başlarına gelmeden tedbir almaları. Kendileri ile ilgili olumlu ve yönetebilecekleri içerikleri internette yaymaları. Bir blog, bir gazete haberi, bir sözlük entrysi olabilir bunlar. Çünkü arama motorları önceden indekslenmiş sonuçların, sonradan gelen sonuçlara göre üst sıralarda bulunma şansı daha fazla.

Eğer iş işten geçmiş ve üst sıralarda kötü sonuçlar varsa, öncelikle daha iyi ve yönetebileceğimiz içerikler üretip bunları internette yayınlıyoruz. Bu sonuçların da kötü sonuçların üstünde yer alması için SEO çalışması ile destekliyoruz. Ancak suç teşkil eden durumlarda hukuki yöntemlerin kullanılması gerekiyor.”

Beni Sil Şirketleri Türedi

Yaptığım araştırmada piyasadaki bu boşluğun sonucunda bir çok şirketin, arama motorlarının sonuçlarından sonuç silmeyle ilgili hizmetler verdiğini gördüm. Bunlardan bazılar epey dikkat çekiciydi ve kendilerinden bu konuda görüşler aldım :

Rubbit Türkiye’den Levent Tarhan, merkezi ABD’de olan bir şirket olduklarını ve bilişim hukuku konusunda uzman hukukçular ve teknik bir ekiple bu işi yaptıklarını söylüyor. Şu ana kadar 1000 den fzla vaka üzerinde çalıştıklarını söyleyen Rahvancı, içerikleri Google’dan değil içeriğin kaynağından sildiklerini ve büyük oranda bunu başardıklarını iddaa ediyor. Ayrıca Rubbit’in haber niteliği taşıyan ya da eleştiri mahiyetindeki yazılarla ilgilenmediğini, ancak hakaret ve iftira içerikli yazıların kaldırılması ile ilgili her türlü işlemin yapıldığını belirtiyor.

Av. Sertel Şıracı, kendilerinin internette haklarında çıkan olumsuz haber ve içeriklerle ilgili müvekkillerinin haklarını savunduklarını belirtiyor. İnternette yer alan bir içeriğin kişisel haklara aykırı olup olmadığının tespitinde zaman kavramının önemli olduğunu, arama motorlarının bu konuda yetersiz olduğunu söylüyor. Böylece bundan 10 yıl önce haber niteliği taşıyan bir bilginin günümüzde kişisel haklara aykırı bir içerik olabileceğini belirtiyor. Yayıncının yurt dışında olması durumunda Türk mahkemelerinden kararın çıkartılabildiğini ancak kararın uygulanma noktasının sıkıntı olduğunu, bu durumda erişim engellemekten başka çare olmadığını belirtiyor.

Levent Tarhan ve Av.Sertel Şıracı ile yapmış olduğum röportajları okumak için şu linkleri takip edebilirsiniz : Levent Tarhan Röpörtajı – Av.Sertel Şıracı Röpörtajı

Her ne kadar görüşlerini aldığımız ajans temsilcileri konuyla ilgili detaylı bilgi vermese de, ben şahsen negatif SEO yöntemlerinin, istenmeyen sonuçların kaldırılması ile ilgili sıklıkla kullanıldığını biliyorum. Yöntem ne olursa olsun, arama motorlarının kullanım oranı arttıkça bu sonuçlar üzerine etki etme ve bununla ilgili hizmet alma ihtiyacının artacağını öngörüyorum.